Skip to main content

Full text of "Ṭogbukh fun a ṿeṿerḳe"

See other formats


¥£^ 015£ ¥100159 1 ^ 01011 0 £ £ 8 , 1 £ 1 ? 5 א£׳\ 81£ 


90. 217907 


10060X11 ?01* £ ¥£¥£6X1 


■!כ&דנ&^[ 6 ץךנס 5 


¥ 11 ) 1)1311 6 0 0 £ 0 £^ 1 ££ 

^ 9 ££ 51 , 1 ¥[^ 554 € 1105£115 




םאניעקאנטאר♦ 1 ** ן 

טאגבוך 

פון א װעװערקע. 

פ מ ר א נ 

,צ^נמראלןןר ארבזןםזןר 
קאאפןןראטיוז״ 

םיזרט. ביאאםטיזק. . 1920 
*** 

.!) 1 חס 1 ^\ 16 ^\ >} 1 חח 8 ! 01 

דריק ם. סרוזשמנסקז, פי^לסטאק. 





םאניע קאנטאר 


טאגבוך 


פון א װעװערקע 








— 3 — 


םוף פריללגג♦ 

װאם פאר א גליק דאס איז, אז איך ק/ןן שוין 
אליין שפרינגזןן איבזגר די גריבז^ צװיינעלאך פון 
אונזזןר בוים אדאפ אזן ארויף, קנאקן 'ניסעלאך 
״און יאגן זלך נאך פלימןלאך און נרויםןן װקריםן 

װי דורך א חלום דזןרמןונט זיך מיר, װי איך 
כין נאך מיט א קורצןי צײט צוריק ג^װזןזן שװאך 
און אומבאהאלפן. 

מיין מאמןן איז פון מיר און 6 ון לױבטשזין, 
מיין ױנגזןרזן שװזןםמזךל, ניט אפגזןטראטן. דזןר 
טאטזן האט אונז נים נזןבראכמ, אליין זיי גזן= 
קנאקט און אריינג^ליינמ אין מויל די זיםי^קזןרנ־ 
דלאך.י װי לאנג איז זןם? 

און איצט, דוכט זיך מיר, קזןן איך שוין א 
װזןלט אויםשפריננזןן. 

לױבמשזן איז שװאכזןר 6 ון םיר. זי זיצט נאך 
אין נזןסט. איך קז$ן שזין אבזןר אין גז^םט ניט 
איינזיצן. די זון שיינט! דל פױנזןלאך זיגנזןן. ם׳איז 
אזוי פריילאך, אזוי לזןבזןדיק ארום און ארום! איך 
װאלמ גקװאלט שפרינגזןן איבקר אלזן בוימזך, 






— 4 — 


די טאמ^ האמ מיר פארזאנט״ איך זאל זיך נלט 
דץרװליטזןרן 5 ון נזןסט. 

איך מוז אײך אמך באשרייבן מיין גאנצע 
משפחה״ דזך טאטע מיט ד/ןר מאמןן האבן אזנו 
זײןיר ליב. 'װ?ןן מיר זײקן נאך מןװ?ךן נאר קלײן, 
האט די מאםע אונז נז^װאשן מיטן צוננ און גזן־ 
קאמט מיט די לאפקזןם. ״זזן, מיין מאן, ם׳ארא 
שילנע קלנדןךלאך מיר האבן! קײן שזןנזןרזן װז$־ 
װערקעם האט נאך דל װזןלט נלט אנגזןזעך— 
פלעגמ זל זאגן אפט צום טאטן. 

דער טאטץ קוקט אונז אן מלט שטאלין. ער 
לץרגט אונז צו לויפן אלבזןרן גלאטן שטאם פון 
בוים, שפרלננען פון ; שטאם אויף די נאנמםמן 
צװייגזןלאך, איבזןרשפרינמןן פון איין בוים אזיפן 
צװייטן, ער ל^רנט אונז, װיאזויצובאפן װזןרלם, 
װל אזוי צו האלטן א בוס, װי אזוי אויפצו- 
קנאקן אלם און װל אזוי אויםצושפלל^ן די שא־ 
לאכץ! 

םלר װאוינזןן אין א גרויםן פארק, אלן א היי־ 
לעכל פון אן אלטן הויכן בוים. דער מאטע מימ 
דץר מאמץן האבן אויםג^בויט אויף די הץכםט^ 




— 5 — 


צװײנעלאך א װארים נעםטעלע. מיר האבן א 
װײכן מןלזןמךל פון בלעטער, ״ צװײגזןלאך א*ן 
מאך. אלבעך אזנז אלז א קלײן דעבעלע. ער 
באשיצט אונז פון רעגנם און װינמן. װען ם׳אמ 
א יין, האב איך ליב ארומצוטאנצן איבער די 
בןימער. טאטעימאמע לאזן אונז אלײן װײט 
גיט שפרינגען. ,אלר זײט נ^ך קלײן און 
אומפארזיכטלק. עם קען אײך א מאל כאפן א םא־ 
װע אדער א טארדערל. 

אלך פארשטײ בלט, װי [אזױ קען מען מיך 
עפעס 5 אפן? א סאװע האב איך שןין א מאל 
נעזען, דאס אלז דאך אן ולילטע בללנדע פויגל. 
אײדער זי װעט זלך א רלר מאן, װעל אלך שןין 
זיין װליט, װייטי 

א מארדערל האב אלך נאך נלט געזען. ד? ר 
טאטע זאנט, 'אז א: מארדערל שפריננט אזןי 
פללנק, װל מלר, נאר דאפ נלויבס זיך מלר -גלט. 
אלך מיין, אז רער מאטע שרעקט אונז בלײז אן־ 
ער װלל נלט, מלר זא.לן װײט *אװעק.! 

אנהויב זומער. 

־ד 

ג;ן 5 םן איז חך םאטע אװ^ק םיט דער םא־ 






— 6 — 


מזןן צו געםט. איך בין ג;יבליבן אליין מיט 
לױבטשזןן. 

״מיין זון, האט געזאגט דער טאטע, זאלפט 
אכטונג געבן אויף דיין שװעםטער. זי איז גאך 
שװאך. קריג זיך ניט מיט איר. דא האפטו א 
פאר ניפ און חזיר־ניסלאך. ם׳װעט דיר אויםפעלן— 
קענםטו זלך שוין אליין אפרייפן פון בוים. נאר 
געדיינק, מיין קינד, זאלסט װייט ־ ניט גױןו זיי 
פארזיכטיקי״ 

דער טאטע טיט דער מאמען זײנען אװעק, 
מיר זיינען נעבליבן אלייןי 

די זון האט געשיינט און האט נעװארפן בריי־ 

טע שאטנס אויף די לאנג^ אלייען פון פארק, 

איך האב ניט אויפגעהערט צו שפריננען און 
צו טאנצן אימןר די צװייגן פון אונזערעבויבהך, 

-*טוק—טוק,—טוק טוק, טיק-טוק— האב 
אןך דערהערט #פעם אן אומבאקאנטן קלאפן. 

״לױבטשע, װאפ איז דאס? װער קלאפט עם 
אזוי״? האב איך א פרעג געטאן!. 

לױבטשע האט געשװינן. 






״קום לױבטשזן, לאמיר א שפרונג טאן, לא־ 
מיר א קוק גזןבן, װאס איז דארט אזוינם?' 

—און װאם װזןט זאנן דזך טאטז^? נ? , ניט, 
קנאקז^רל, כ׳האב מזראי 

־איך אבזןר בין שוין אװ/ןק, איך האב נ/ן- 
שפרונג/ןן, אפגזןשטז^לט זיך, צונזןהזןרט זיך, פון 
װאנזןן זןס קומט דזןד קלאנג און בין װידי^ר גזן־ 
שפרוננז^ן פון איין בױם אויף א צװייטן. פלוצ־ 
לונג האב איך דזךהןן א שמאלן שפאלט אין 
א בױם און איך האב ד/ןרהזךמ א פיםק. 

טאט?ן־מאמ/ן שטראפן מיך ארזן מאל פאר מיין 
נײג/ןריקײט. איך בין דאך פארט נײגזןרלק!איך 
בין צוגזןנאנגען צוםשפאלמאון האב ארייננזןשמז^קט 
אהין מײן נ^ז/ןל/ן. איך ז/ן גאר גיט,—ד/ןם פיפק 
ה?ר איך װיד/ןר. איך האב אויםקבוינן מײן רוקן, 
וױ שמאל איך האב זןם נאר גזןקזןנט און האב 
זלך ארײגנזןנליטשמ אין שפארוגק. 

פלנפט/ןר!-אלך זזן קיינעם גיטו אלך גיי דורך 
א שמאלן דורכגאנג און מיט א מאל גזןפלן אלך 
זיך אלן א גרױםן נזןםט. פינף קליינז^ עופ׳זןלאך 
שפארן זלך אייגער צו דז^ם צװייטן. 



— 8 — 


א 1 י ׳ האננ איך געהאט א זאטן מיטאני 

איך האב זלך אפגעװאשן מיט מיין לאפקזן 
און האב זיך שױן נזןגרײט אחיםצוגליטשן פו-ן 
בזןםט, איך האב אבזןר דזןרזען א גרויםזן פוינל 
מיט א לאננן שנאבל, אין ווןןלכן זי האט ג?־ 
טראגן װןןרים פאר אירע קינדזןר. 

איך האב זלך דזןרשראקן, דל פויגל אבזןר 
באך מזןר• זי איז אפגזןפלויגן א ביםל. א:ך האב 
זיך ארויסגזןגליטשט פזן דער שמאלזןר שפאחנע 
און האב זיך ג/ןלאזט לויפן אין איין אט?פ. 

אןך בלן מןלאפן אלץ װײטזןר און װייטזןר. די 
זון אלז פארגאנגזןן. אלך האב זלך אוםנזןקוקט. 
ב׳װיים נלט װאוהלן צו גיין—אלך האב פארלארן 
דזןם װזןג. 

װאם װזןט אלצטזןר זײן? דזןר פארק אלז גרוים 
און אלך בלן אליין. אלך קוק זלך אום אומבא־ 
האלפן אויף אלזן זללטן. 

אלך האב זלך אפגזןשטעלט און אפנעבאפם 
דעם אטעם. מלטן םרןשן קללן שטראם פין לופט 
האט מיין נאז דערשפלרט עפץם א באקאנטן 
גערוך. אלך האב זלך װלדער נעלאזט לויפן אלן 





— 9 — 


דןןר ריכטוננ פןן חןם באקאנטן דיח. איך בין 
גזןלאפן, אפגז^שטןןלט זיך, גןןשמזןקט אנן ווידןןר 
גזןלאפן, ביז איך האב באמזךקט אונזזןר ליבן 
בזיפ. 

אין איין מינומ בין איך שזין גזןװ^ן אזיבן 
אלן נזןסט! 

—,װאו ביםטו נץװען?״ האט די מאםזן 
אזיםגזןרופן, װײנץנדיג פאר שמחה, ״מיר האבן 
שזין אונזזךז^ אויגן אזיםנזןװיינט,—װאפשװײנםטו? 
װאו ביםטו געװען?׳— 

—לאזט מיך אפרוהזןן אביםל... כ׳בין פ&רקראבן 
אין א נץפט פון א ייקהאלץ:״ כ׳האב אויפגקנץםן 
פינף עופ׳עלאך...זייזןר נזןשםאקזן.'..כ׳בין אנטלאפן 
פאר זײןך מאמץן.,.און איך ה>זב פארלןןרן דזןם 
װן^נ׳ 

—,שאדט ניט״ האט גץזאגט דקר טאט?, 
—״ביםט אין מיר גןןראטן,ןװןןםט זײן א כװאטי׳ו 

—,זײ אבןך פארזיבטיק א צװייטן מאל, קנא״ 
קזךלז מיר האבן גז^האט שױן אזוי פיל ענמת־ 
נפש״—האט צארט קזאגט די מאמץ. —״איצמ, 
קום שוין שלאפן!* 






10 — 


מיד״ אבזןר צופרידן האב איך זיך צונױפגזן־ 
דרייט אויף מיין גןןלזןנזןרל און גלייך בין איך 
אנטשל^פן גןןװארן.״ 

צײט פין היצן♦ 

אין פארק איז וואם א מאנ הייםזןר. איך בין 
שוין שטארק, לױבטשזן אויך. מיר ק^ן שוין 
דןןם נאנצן פארק. איצט קזןן לױבטשזן 
אויך אריינננבזןנזןן זיך אין א פויגלגזןפט און אוים־ 
טרינקזןן די אייזןר, אדזןר דןןרשטיקן די קלייג־ 
װארג. שוין ניט קײן נײם! אלזן פוינל האבן פאי 
אונז שטארק דרך״ארץ. 

א מארדזןרל האט מיך שוין אויך ניט איינ־ 
מאל נאכנ^יאנט. זןר איז טאקזן זײזןר פלינק, 
איך אבזןר בין פלינק און קלונ—און זןר האט 
מיך ניט נזןקזןנט כאפן. 

איך ה>זב זיך שוין באקאנט מיט אלזן חױת 
אין אונזזןר פארק. דזןר מאטזן איז פון םיר צו־ 
פרידן. זןד זאנט, אז צו ד^ר נײזןר אויפבליהוננם• 
צײט װעל איך זיך קזןנזןן אן איינן נזןפט 
פארלײנן. 

זןר זאנט נאך, אז אויםזןר חױת דארף מזןן זיך 






11 — 


שטארק היטן פאר מזןנשן. איך האב זײ נ$ך.ניט 
גזןזץן. ,א טזןגש,״ זאנט ד?ר טאטן, ״איז שטאו־ ־ 
קזןר אזן קלוגץר פאר אלזן חיות/ 

אפילו פאר א פאררזןרלו ?ם קןןן גיט זיין. 

צײט פון שטורמס♦ 

איז דאם היינט מןװזןן אין אונזזןר פארק א 
שטורםו אזןןלכ/ן בליצן און דונץרן האב איך 
נאך צייט איך לןןב, גיט בעז/ןן און ניט גןןהזןרט. 

פריהזןר איז קװזןן היים און םארנזן. איך האב 
גיט גזןהאט קײן בוח צו .שפריננןןן, און ם׳איז 
טיר שװזןר נןןווזןן אפצואטזןטןןן. איך האב זיך 
ארוםנזןקוקט. ם׳איז נזןװארן מיט א םאל אזוי 
שטלל: נןט קיין שארך פון קײן בלזןטל, ניט קײן 
בל^ז פון א װינטל. א שװזןרזןר שװארצ^ר האלקן 
האט פארשטזןלט די זון און דזןם נאנצן הימל. 

אלזן פויניןלאך זײנזןן ארומנזןפלוינן צוטישט 
און צושראקן, זוכנדיק זיי^רזן נזןסטן. 

ם׳איז אראפנזןפאלן א שװוןרזןר רןןננטראפן און 
מיט איין מאל האט זיך דזןר הימל נזןשפאלמן 
און א הזןלץר בלנץ האט אדורכנזןשניטן דוןם 
נאנצן פארכמארזןטן היטל. באלד דזןמאך האט 






זיך דןןרהזןרט א דונזןר! אזא טראםק האב איך 
נאך ניט נןןהןןרט צייט איך לץב. 

,דו גייסט אדיין אלן גזןםט?״ האט מיך אריינ־ 
גןןרופן דןןר טאטןן. 

מיר זײנץן ארײן אין נזןםט און איך האב זיך 
באהאלטן אין װינקזןלזן. אלזן זײנזןן גןןזזןסן 
שטיל, װי קיניגלאך—ניט גןןרירט זיך״-נארלױב- 
טשןן האט נזןװײנט• 

דערנאך האבן די בוימ/ןר אנמןהויבן צו קרזןבצן, 

די בלזןט/ןר צו פאלן, א דונזןר נאך א בליץ, א 
דונץר נאך א בליץ און פלוצלוננ איז ארײן א 
דונ/ןר אין א בוים, װאס איז מןשטאמןן ניט 
װײט פון אונז. 

איך האב פארזשמורזןט מײנץ אוינן פון דץם 
שטארקן פײזןר. 

נאר ז/ןלטץנ/ןר און ז/ןלט/ןנןןר זײמןן נ/ןװארן 
די דונץרשאלן. ביםלאכװײז האט זלך אוים־ 
נ?לרט/ןרט. חןר ר/ןנן האט אויפנץהץרט און 
נאר פון די צװײג/ןלאך האבן זיך נץנאםן 
רץננםראפנם. די לופט האט גץשמץקט מיט א 
שטארקן* סמאלע־ריח און*מיט'נראזװארג. 

איך בין פאטץלאך אדויסמןנאנמןן פון נזןסט. 






13 — 


א םך גרויפע יוימער זײב^ן צובראבן מןװארן. 
דער בזים, אין ױעלנן ם׳איז ארײן א דונער, האט 
זיך צושפאלמן, ער האט זיך נאך נערויכערט. 

—,זואו גייסטו, נאר איינער?״, האט מיך די 
מאמזן צורלקגעצויגן פארן װיידל. ,װארט, ביז די 
זון ותיט אוימשײנען! זעט נאר, װי זיין פוטןןרל 
זעט דאס אוים!״ 

אלך בלן אריינגעגאנגען צוריק אין נעפט. 
לױבטשע האט נאך אלץ נעװיינט. 

צײט פון יאגד. 

היינט האב איך צופ ערשטן מאל געזען מענשן. 
דער טאטע אלז גערעכט. א מענש איז שטארק! 

אלך בלן נעזזים; אויף א צװײגעלע הויך אויף 
א בוים און האב געקנאקט נלםעלאך. לױבטשע 
אלז געזעםן מלט א צװייג נלדרלקער און האט גץ־ 
טאן דאם זעלבלקע. 

״װייםט, קנאקערל, ביל מלר זואקסן אוים נייע 
צײן?״—האט זל אויסגערופן מלט פרייד• 
דל ציין* האבן זלך בין איר אפגערלבן, װליל 
פארשמײט זלך, אז לױבטשע אלז* א נאשעדקע 
נאר א גרויםע. זל האט אבער מורא געהאט, אז 
זי װעט נלט'קענען מער״קנאקן קיין ניםעלאך. 






— 14 - 


איך האב זיך שטארק דןןרפרײט. איך 
האב נלײך איבןןרנזןשפרונגזןן אויף דזןטזןןלבן 
צװײנ, װאו לױבטשזן איז גזןזץסן. 

מיט א מאל האבן מןר דןןרהזןרט א שארך 
און שווןןרזן טריט. מיר האבן אראפגזןקוקט תרך 
די צװײנן און, איך װײם נלט פארװאם. א 
שרןןק האט מיך בא§אלןו מײנ־׳ן ניםןןלאך זײנןןן 
אראפנזןפאלן בײ מיר. 

אזזןלכןן חיזת האבן מיר נאך אלן דןןם אלטן 
װילדן פארק ניט גןןזןןן. 

זײ האבן אויפנעהויבן ןןפזןם פון די פלײ־ 
צזןם און צוגזןלייגט זןם צום אקםל. זןם האט זיך 
דזןרהזןרט א קורצןר טראםק און א עטיק פײ- 
זןר איז ארײן >*?ן בוים, ניט װײט פון ארט ׳ האו 
מיר זײנזןן נזןזןןםן. 

״אנטלויף, לױבטשזן״,״ האב איך א נזןשרײ גןן־ 
טאן צו לױבטשען״ שפרינגזןנדיק פון אײן צװײג 
אויפן צװײטן. 

״דאם זײניןן גזןװזןן מזןנשן, אונזערזי שטארק־ 
פט?ן פײנד״. האט גזןזאגט די םאמזן, װזןן איך האב 
איר אלץ דיןרצײלט. איצט פארשטײ איך שוין 






פארװאם א מ?ןנש איז שטאוקזןר א£ילו פאר א 
מארדןןרל. 

׳צי_יט פון נים און.זױמען♦ 

אװןןק איז שוין דער זומער. איךיקןק זלך צו 
צו אונזער פארק. אלך קען אלם נלט דןרקעבןןן. 
נלטא קיין נרלנם מער. געלם, רויטם״ ברוינם זעט 
מען צװלשן דל צװײנן. און אזויפלל נים, חזיר־נלם 
שלאפעפעלאך! 

אט אןז דאם פאר אונז איצט א לעבן, א 
פרייד! נאשן קען בען װלפל מ׳װלל! אונטער 
יעדער בלעטאלע, אויף יעדן בױם, נלט קיין נום 
אלז א שלשקע, נלט קיין שלשקע, אןז א חזלרנום 
נלט דאם, אלז גאר זוימען פון פלאנצן, װאם דער 
װלנט צושלט און צוטראנט. 

דער טאטע זאנט,.אז מלר דארפן וזלנצלקער 
נאשן. בעםער אפליינן און באהאלטן אויף 
דער בלטערער צילט, װען אפילו א זוים װעט זיין 
שװער צויגעפלנען. 

אלך פאלג, לױבטשע אבער אלז ביי אונז א 
רויסע נאשערקע! זל װלל גאר נלט פארשטײן. 
נעכטן אבער האט זל שלר־שלר נלט באצאלט 
מלטן לעבן יפאד אלר נאשעריי. 






— 16 


א פאר טעג האט אן אײפהזןר מןגאםן א קאל־ 
טער רעגן, נעכטן איז געװארן ווארים און זןם 
האט אױפנעשײנט-אויפפניי די זון. 

מ;ר זײנען נעשפרונגען א־בער די בוימער אלץ 
טיפער און װײטער איןי אונזער פארק. מלר זײ־ 
נען ארײן אין אזא מינקעלע, װז.ם איז אונז נע- 
מען אומבאקאנט. פלוצלונג רופט מלך צו לױב־ 
טשע: 

״זעםט, קנאקערל, אלן יענעם הײזל בײם 
פענסטער זלצן קלײנע שײנע מענשעלאך. זײ 
זעען אונז ניט און טוען דארט עפעס, ב׳װאלט 
געװען א בעלן צו מלסן, מיט מאס זיי 

זײנען באשעפט־גט א גאנצן טאנ. אלך זע 
נלט, זיי זאלן שפרלנגען און קנאקן נלםעלאך, 
אזוי װל מלח״ 

און מלט אײן שפרונג האט זי זלך אראפנע״ 
לאזט פון בוים, און פון דארמ ארויפגעשפרוננען 
אויף א קאשטאנבוים, װאם אלז געװאקפן לעבן 
פענםטער. 

דל קלנדער האבן דערהערט דעם שארך פון 
דל צװײגן. זײ האבן אױפגעהויבן דל אויגן און 
האבן אונז דערזען. זיי האבן זלך גענומען עפעס 






— 17 — 


ם 1 דן. דערנאך איז די מלידעלע אהיםמןגאנגזןן 
און אין א װיילע ארום האט זל נעבראכט זים^ 
טאנדלען, צושאטן זיי אויף דער ערד און אליין 
זיך באהאלטן אונטער א בוים. 

״ליובטשע, נײ ניט׳/ האב איך גערופן•—,גע־ 
דיינק, דו װעםט חרטה האבן׳' 

ליובטשע איז דאך װי איר װליםט, א נאשער־ 
קעי. זי הערט מיך ניט און שפריננט אראפ. איך 
נאך איר. פלוצלונג פאלט אויף אונז אראפ א 
היטל און דל מײרעלע האט אונז געכאפט. איך 
האב אבער אזוי צודראפעט און צוביסן איר 
פיננער, אז זי האט ארויםגעלאזן איר ברודערס 
היטעלע און איז אװעק מיט א געװײן אהיים. 

,אלץ צוליב דיר, דו ביסט א נאשערקע!' האב 
איך אויםגעשריען שוין אויפן בוים• 
—און דו ביפט ניט קײן גאשער? װאס ביסטו 
מיטגעגאנגען? 

איךיהאב ײךגעשעמט מורה צוזײןאזם׳איזאמת. 
,איך האב מוראי געהאט פאר דיר!' האב איך 
זיך פארענטפערט.! 

״אודאי, פונקט. זוי איך װיים ניט״ 

מלר װאלטן זיך געװלס לאננ געקרינט, װען נלט 






18 — 


באטע־מאםזן: זײ האבן צװישן אונז שלום נעמאכט.. 

םענ פון פויגל־אפפלל♦ 

קאלט איז אין פארק. ס׳יאגן מינטן, פ׳פאלן 
.אראפ געלע בלעטער. אלע פויגעלאך קלייבן זיך 
צונױף אין גרויםע מחנות און פללען פון אונז אפ,״ 

,װאוהלן פליען זיל?״ האב אלך געפרעגט 
דעם טאטן. 

,ס׳אלז זיי דא קאלט, מײן קלנד״ זײ זוכן װא- 
רלמקייט און ליכטלגקליט! פללהען זיי אפ אלן 
לענדעד, װאו ם׳אלז שטענדלק מארלפ״. 

״און מלר? פארװאם לויפן מלר נלט אװעק;. 

אלן דל װארלמע לענדער?״ 

״מלר װעלן שוין, װל עס אלז אדורכשטופן די 
שװערע צייט דא.״ 

הײנט אלז געקומען אונזער פעטער, װאם 
װאוינט אלן װאלאדי מאמעהאט אונז צוגערופן:. 
,ללבע קלנדער׳/ האט זי געזאגט,־ אװעק אלז שוין 
דער ללבער זומער! ם׳קומט א שװערע צייט, 
פ׳װעט נלט זײן מער קלין נלם און ניט קילן זוי־, 
מען. מלר מוזן זיךי גיט צונרייטן מלט זאפאםן 
פון שפייז אױף א גאנצן מלנטער, מלר זאלן נלט 






— 19 — 


לײדן קײן הוגניןר און נויט. דיןר פןןטזןר ראט■ 
אונז״ מלר זאלן זיך איביןרציהזןן פון דאניןן אלן 
װאלד. פארט איז חןר וואלד גרזןס־ןר פאר אוג־• 
ז/יר פארק. דער פזןט/ןר האט שוין אױםנ-ןזובט 
פאר אונז א װארים״ טרוקן היילזןנל. אלצט איד 
ג/ןקימזןן אײקר צייט אונז צו ה/ןלפן זלך פאר־ 
זארגן מלש שפײז. אלר דארפט װייגלקןר נאשן״ 
דזןרפאר אב/ןר אלץ אין אונזזןר שפײכל/ןר בדיינ־ 
מןן. לױבטשזן, דר״י זלך נלט א װײלזן! היןר אוים,. 
װאם אלך זאג צו דלר, דו נאש/ןרקזן. דו.! װזןסט 
איצט נאשן, יוץםטז• װינטזןר הונגזןרן!״ 

מיר האבן צוגיןזאנט _ דץד מאמיןן אלד צו 
העלפן אלן דל שתזןרץ פארבערײטונגען. 

צײט מין זארג און ארבעט. 

זןס האבן זיך אנגעהויבן פאר אינז טענ פון 
מןה און איבעט. מלר לולפן א גאנצן טאנ אהלן, 
אהער, מיר קלויבן חזלרנלם, שלשקעכ, נלפ, מלר 
שלעפן דאם אלץ אריבער אין א פאר ערטער 
אלן װאלד, אלך װיים נייט, װל מלר װעלן 
געדיינקען, װאי מיר לייגן אפ אונזערע זאפאםן. 
דער טאטע זאגט, אז מ׳דארף זלך צו- 






— 20 — 


גרײמן א פאר שםײכלןןרם״' מבתמא ווײם ער בע׳ 
פער. אין מאלד איז גאניץ פרײלאך. אזנזןןר 
גאנצ/י טשפהה װאײגט אין װאלד״ אויך מיר 
האבן זיך שוין באקאנט טיט ניײ׳ן חברים און 
חברט/ןם. 

צײט פין שנײען. 

אט איז עוין א פאר טענ, װי מיר האבן נ־£׳ 
מאכט אונזערע זאפאםן. די נאנצע צײט זײנ/ןן 
טיר נעל־ענן צונוי 5 געדרײט אין נעפט. עם האמ 
זיך ניט נענלוםט ארויסלויפן פון נעםט. עס האט 
אן אויפהער גערעגנט. 

נעכטן איז ארויםגעפאלן דער ערשטער שניי 
ער האט געשאטן א גאנצן טאג און . האט. בא־ 
דעקט די נאנצע |ערד און דל בוימער מיט א 
װײםן פוך. 

אלך בלן גלײך ארויסגעשפרונגען פון נעפט 
די זון האט אפגעשײנט און זיך אפגעשפינלט אויף 
דל שנײעלאך״ װאם האק געגלאנצמ ױי ברי- 
ליאנטן. 

איך האב אויפנעזוכט מײנע חברטעפ. איין 
חברטע נעפעלט מיר ?ייער. לױבטשע איז שיין״ 





21 


מדן חברמןן איז אבער נאך שענער. 

״א שיינזן פאר״ — זאגט א 1 יף אוגז אונזןןר 
משפחה, װזןן מיר שפרינקן צוזאמען און זובן דל 
זוימען פזן פלאנצן. 

טעג פןן שטארקע פרןםט♦ 

עפ האבן זיך אנגעהויבן מענ פון גרויפע פרעפט♦ 
דער װאלד איז שביר און מײם. ער טראכט אדורך 
זײגע װינטערדיקע חלומות, אוטעטלק אבער איד 
נלט. אלך האב ללב צו טאנצן אויף דל קנאקע־ 
דיקע צװײגזןלאך, לויפן אײף דער ערד און בא־ 
קוקן מײנע אייגעגע שפורן אלן ענײ פון צײט צו 
צײט לויפט אדורך א פארנע, א מאל קומט צו 
שפרלננען א גרויער האז, זעצט זיך צו, שטעלט 
אוים זײנע לאנגע אויערן און שפריגגט װײטער 
אוועק. א םאל קומט צופללען א שװארצער ראב. 
איצט אלז ^ר אויך נעװארן העלער. 

נעכמן זײנען נעקומזין אלן װאלד םענשן. זיי 
זרנען נעװען װארלם אנגעםאן. אויפן קאפ האבן 
זײ געטראגן הויכע היטלען און אויף די הענט 
הענטשקעם• 

מלר אלז אויך ניפ קאלט. אלך האב צום װינ־ 






22 — 


ט/ןר באקומזןן א נײקן נקדיבמן און טונקעלן 
זפזןלצל. איך האי זיך באהאלסן אלן נקסמ און 
־האב פון דארט ארויםנקקוקט. 

זלר האבן אנמןצייכגס א סך ױנגזן סכךיבזימקר 
און סאסנ/ןס און זײנ;ין אױןןק. 

הנינט זײנ/ןן זיי• זוידןןר ג^קומזןן מיט הקק און 
.מיט וקק זיי האבן אונט/ךג^האקט א סך ױנגזן 
׳םכך־בױמןך און םאםנקם. 

א שאד די קלײנע, ױנגע בוימןןלאך! 

םוף װלנטןגד♦ 

מיר גײקן ניט ארײם גאנצ^ װאכן פון אונד׳ך 
יבןןםט. מיר ליגן צונויפגןןדרײט אין א בײגאלזן 
און שלאפן גאנצ^ טענ. 5 ון צײט צו צײט, ומןן 
׳^ם הונגערט.אונז שטארק, לויפן מלר צואונקרןן 
שפײכלקרם ארויםנ^ם/ןן ןןי?ןפ צום ^םן. 

נאר מיר איז אומ^טיק. /^ם שװינדלט שוין פאר 
די אוינן פון ח$ר שטזןנדיקזןר װײםקײט. /$ם 
יבײנקט זיך נאך דןןר זון, נאך גוץמן, פרי־ 
שע נראז, נאך נים און קאשטאנקם. 

י צי_יט פון װארלמע װנענשטראלן. 

איך נרייט זיך שוין איבז$רצוצי/ןן אין אונזןןר 






— 23 


אלטן _פארק. מי_ין חברטע װ?ןמ מיטגײן מיג• מיר. 
עם װערט װאם א טאג װאריםער. דער שנלי צו־ 
■נייט, פון די בוים׳ןר קאפןןט. ?ןס שפראצן בלו־ 
מזןלאך, ע שטראמט אונזןןר קליין טצכקלזן. די 
פויגזןלאך קומזין אן פון די װארימזן לזןגדעה זןם 
הילכט די לופמ פון זייערע געזאננען און טרילזן־ 

יט?ז• 

איך װאלט אויך גזןװאלט אזוי װאגדזןרן■ וױ 
■זיי. מ׳זאנט, אז אין די װארימזן לזןנדזןד איז ניטא 
קיין װעװערקעם, איך האב נעפרעגט פון װייטנם 
בײ א קוקאװקזן. 

—קו—קו —קו—קו, האט זי אפגעענטפערט. 
,ניטא: נימא!״ 
װי איז דאם מעגלאך? 

צײט פוץ אויפלעבונג און:אויפבליהונג♦ 

צװיי װאכן זיינען מיר שוין אין אונזער ליבן 
פארק. יעדער שטענ, יעדער װינקעלע, איז מיר 
דא באקאנט און ליב. ■ איצט האבן זיך 
שוין פאנאנדערנעבליט די בלומען. נרעקעלאך, 
ליליענבלומען, פיילכעלאך פארשמעקן די לופט 
פון אונזער פארק. גאלדענע בינעלאך זעצן זיך 





— 24 — 


צו בײ י^דזןר בלום און זויגן אוים די זאפט. די 
פויג/^לאך לײגן אויס אײ^לאך אלן זײ/$ר# נ/יםטן. 
מײן נ/ןםט איז גזןבויט אויף א הויכן בוים, 
באזונד/ןר פון מײנ^ ^לט־^רן לױבטש/ן האט אויך 
א חבר. זי װאוינט ניט װײט פון אונז. מיר ז/^/ןן 
זיך א פאר מאל אין טאג. 

נאר איצט בין איך שוין פאדזאדגט און 
פארנומ/ןן. מײן טאנבוך האב איך אויך מ^ר 
קײן צײט ניט צו שרײבן. איך װזןל דאך שוין 
אין גיכן זײן א טאטזןו 

ד/ןרמיט /ןגדיק אלך מײן טאגבוך. 









פאלננדזן ביכץר £ון דער קולטור־ליגע נץפינזןן זיך 
אין הויפט־פאדקויף אין בוכהאנדלוננ בײם 
צ, א״ ק. אין ביאליםטאק. 

*נ . .. —— 

. 1 כלאם ווןגן אויםלײנ. 
. 2 מאיא — — יעקב פאט• 

. 3 װאם דזןר צימזןר דזןרציילט 

איב. מ. ראבינאװיטש. 

. 4 בײם םטאליזןר — — יעקב פאט. 

. 5 קרילאװם משלים באארב. פםח קאפלאן• 
. 6 מארמןריטקק — איבזןרז. מ. ראביגאװיטש• 
. 7 ביי ד/ןר שנד־מלכה — י. פאט. 

. 8 א דין חורה מיט א קלאץ י. רובין. 
. 9 דזןר הארבסט-װינט אויף ד/ןר רײזזן 

איבזןרז. מ.'ראבינאװיטש. 

== זןס נזןפינזןן זיך אין דרוק: === 

גזןאמ/ןטריזן — — מ. ןאבלודאװםקי. 

רזןדיארד קיפלינג — װזןנן א קאץ, װאם האמ 
אליין גץמאכט אירזן״שפאצירן 
איבזןרז. סאניזן קאנטאד. 

ם^ניזן קאנטאר — אין דזןר מלוכה פון 

מוראשקזןם און שװאמזןן. 


מיט באשטזןלונגזןן זיך װץנדן אין צזןנטר. ארב. 
קאאפזןראטיװ, ביאליסטאק, קילװםקזן 23 יי